ام کلثوم

امام علی علیه السلام چند دختر داشت که نام و کنیه شان ام کلثوم بوده است. از آن جمله حضرت زینب علیها السلام، در اینجا منظور ام کلثومی است که مادر گرامیش حضرت فاطمه علیه السلام است و گویا ام کلثوم قبل از واقعه کربلا در مدینه از دنیا رفت و در ماجرای جانگداز عاشورا حضور نداشت.

در تاریخ طبری و ابن اثیر آمده است که ام کلثوم در حالی که سن کمی داشت به اجبار به عقد عمر بن خطاب درآمد و مهریه او را چهل هزار درهم نوشته اند. کلینی از امام صادق علیه السلام روایت می کند: چون عمر از ام کلثوم خواستگاری کرد، امام علی علیه السلام به او فرمود: «او دخترکی خردسال است» ولی عمر پافشاری نمود و عباس که چنان دید به نزد حضرت رفت و او را به این ازدواج راضی کرد.

ام کلثوم تا مرگ عمر در نکاح بود و چون مرگ عمر فرارسید. امام علی علیه السلام به خانه عمر رفت و ام کلثوم را به خانه خود آورد. طبق نقل پاره ای از مورخان پس از کشته شدن عمر، ام کلثوم به ازدواج عون بن جعفر درآمد.

وفات این بانوی گرانقدر به نقل از شیخ طوسی و نیز پاره ای از کتب اهل سنت قبل از سال 50 ه.ق بوده است.

علاقه مامقانی می نویسد: «ایشان زنی جلیل القدر، زیرک و بلیغ بوده است و من او را از ثقات می دانم» و عمر رضا کحاله می گوید: «از برترین بانون زمان خویش بود».